ชาวไทยกับดอกจำปีผูกพันกันมานานตั้งแต่สมัยคุณตาคุณยายยังเด็ก ฤาเพราะกลิ่นหอมรัญจวนใจ ที่ไม่มีพฤกษาใดในปฐพีจะเทียบเทียมได้ คนโบราณเชื่อว่าผู้ใดได้กลิ่นดอกจำปีจะต้องมีอันต้องมนเสน่ห์อย่างไม่จืดจาง ดังนั้นเข้าพรรษาปีนี้ชาวพุทธใดเลือกดอกจำปีบูชาพระแล้ว คนโบราณเล่าขานกันชั่วลูกหลานว่าส่งผลดีอย่างไร ลองอ่าน
จำปีคือไม้ขนาดกลาง ลำต้นไม่สูงนักลำต้นสีน้ำตาล ออกดอกลักษณะเรียวยาว ดอกริ้วสีครีมประมาณแปดกลีบ มีกลิ่นหอมฟุ้ง เพราะกลิ่นหอมเอกลักษณ์แห่งไม้ดอกจำปีนี้เอง ยังประโยชน์เป็นยารักษาอาการวิงเวียนศีรษะ นอกจากนี้เวลาอยู่ใต้ให้ร่มเงา ลมพัดโชยมาจะทำให้ผู้ได้กลิ่นหลงใหลเสน่ห์แห่งดอกจำปีแบบไม่ลืมหูลืมตาเลยทีเดียว
จนกระทั่งชาวชนบทบางจังหวัดจะให้ธิดาสาวโสดที่มีอายุมาก ๆ แต่ยังไม่แต่งงานนำดอกจำปีมาผูกที่ปลายเส้นผม ห้อยเป็นระย้าไว้สำหรับให้ชายโสดมาตกหลุมรัก และหญิงสาวโบราณที่มีคู่แล้วก็จะใช้วิธีเดียวกันนี้ผูกใจหนุ่มคนรักไว้ไม่ให้ไปหลงรักสาวอื่น จากความเชื่อว่ากลิ่นหอมดอกจำปีเย้ายวนชวนฝันนักแล
ดอกจำปีคือดอกไม้โบราณอยู่คู่กับรูปแบบการดำเนินชีวิตชาวไทยมานานแสนนาน จะพบวรรณคดีหลายเรื่องได้กล่าวขานในทำนองว่าดอกจำปีเป็นตอกไม้ประจำชนชั้นสูงและเป็นไม้มงคล เพราะกิจกรรมสำคัญ ตัวละครใดมีบรรดาศักดิ์ เจ้าขุนมูลนายจะนำดอกจำปีประกอบกิจกรรมนั้นเสมอ
ส่วนใหญ่แล้วคนโบราณจะเชื่อว่าจำปีเป็นไม้มงคลสำหรับผู้ที่เกิดราศีตุลย์ โดยเฉพาะผู้ที่เกิดวันเสาร์และวันพฤหัส ลักษณะเด่นคือมีความเชื่อมั่นในตนเองสูง มีเหตุมีผล รักความยุติธรรม แต่การตัดสินใจช้า เพราะเสียเวลาพินิจพิจารณาอย่างรอบคอบ เมื่อมีกำลังใจในการทำงานแล้วชาวราศีตุลย์จะมีความรับผิดชอบเรื่องงานสูงกว่าชาวราศีอื่น ดังนั้นผู้ที่เกิดราศี และวันดังกล่าวควรปลูกจำปีไว้ทางทิศใต้ หรือทิศตะวันออกจะทำให้หน้าที่การงานก้าวหน้า มีแต่ความรุ่งเรือง ปราศจากปัญหาใดๆ แต่มีข้อห้ามปลูกต้นจำปีคู่กับต้นจำปาเพราะจะทำให้สามีภรรยาจะต้องเลิกรากัน
ในโอกาสวันสำคัญอย่างวันพระ วันสำคัญทางพุทธศาสนา คนโบราณจะนำดอกจำปีใส่พานหรือกระทงใบตองวางไว้บูชาพระที่หิ้งพระ เป็นศิริมงคลนักแล โดยเฉพาะข้าราชการที่ต้องการให้ตำแหน่งการงานตนก้าวหน้า
ทุกปีในปลายฤดูฝนคนโบราณจะปลูกจำปี ทำให้เติบโตได้ง่าย ต้นจำปีเริ่มออกดอกเมื่อต้นจำปีมีอายุหนึ่งปี ปุ๋ยที่ใส่ควรใส่ปุ๋ยคอกเพราะมูลสัตว์มีสารประกอบสำคัญบำรุงดอกและรดน้ำวันละสองครั้ง
